Bir Kilit Bahir Kalesi

                                          hikayesi

Merhaba Dostlar, sesin sahibini mi merak ediyorsunuz? Kilit Bahir Kale'si duvarında  dile gelmiş bir taş parçasıyım. Sessiz, sakin kalenin bedeninde oturur dururken birden dile geldim ve  Çanakkale Boğazı üzerine tanıklıklarım sırası ile düştü dilime;

Benim insanlar ile tanışmam bundan dokuz yüz yıl kadar öncesine dayanır. İlk tanıştığım insanlar Ege denizinde bu gün Midilli denen adadan gelmişler buraya. Sonrasında pek çok farklı diller konuşan insanlar ile de tanıştım. İlk tanıştıklarımın dilini konuşmasalar da hepsini anlıya biliyordum. Son zamanlarda gelen gidenlere kulak misafiri olduğumda öğrendim, meğer çok önceleri de pek çok insanlar geçmiş bu topraklardan, yüz bin yıl öncede insanlar yaşamış buralarda.

Benim ilk tanıştığım insanlar Aioller, onların milattan önce  yedinci yüzyılda, buradan beş kilometre kuzeyde kurdukları kenttin sur duvarındaki yerimi alışım ile başladı  her şey. Önce insanlar ile tanıtım ve koparıldığım kayadan müstakil bir parça olarak başladı yaşamım. İnsanların elinde şekillenen ilk halim ile tanıştım çevrem ile. Önce şu büyük su yolu Çanakkale Boğazı ile tanıştım rüzgarın taşıdığı serinlikleri ile sonra, sonrada karşı sahil ile oldu tanışıklığım. Şimdilerde insanlar "eski dünyanın merkezi" diyorlar buraya; iki kıtayı ayırıyor bu boğaz aynı zamanda da iki denizi birleştiriyor. Aioler birçok kent kurdu buralarda sur duvarları yükselince gördüm onları. Karşı kıyıda Abidos ve bu kıyıda Madytos. Ve şimdi bulunduğumuz yere Kynossema derlerdi. Milattan Önce 411'de  bu Kilit Bahir Burnu önünde Sparta ve Atina donanmaları büyük bir savaşa tutuştu.

Sonra Abidos’tan Sestos’a büyük orduların geçişine tanık oldum. Boğazın rüzgarlı ve akıntılı sularını aşmak için çok emek sarf ettiler. Milattan önce 480 yılında İlk köprüyü kurdu Pers Kralı Xerxes, Abidos ile benim kentim Sestos arasında. İlk köprüsü yıkılınca boğazın rüzgarında Pers Kralı Xerxes Çanakkale Boğazını 1000 kırbaç ile kırbaçlattı. Sanki kırbaçtan ders almışçasına sakinleşen boğazdan kurduğu ikinci köprü ile geçirdi 200bin kişilik ordusunu.

MÖ. 334'de Büyük İskender Asya’yı fethe giden ordularını bu kez benim kentim Sestos’un kıyılarından Abidos’a geçirdi.  Hep bir hareket vardı çevremde MS 4 ve 5. yüzyılda batıdan Gotlar ve Hunlar gelip, kentimi yağmaladı.

Ardından büyük depremler yaşandı, yıkıldı pek çok kent gibi benim kentimde. İnsanlar terk etti unutulmaya yüz tuttu. Tek tük insanlar görür oldum ama o eski canlılık yok oldu.

Karşı kıyıda Roma İmparatorluğu yıkılıp ikiye ayrılınca sonradan Bizans adı ile anılan Doğu Roman imparatorluğunun ileri karakolu kuruldu.Hemen karşı sahilim Abidos’un eteklerinde. O günden sonra İstanbul’a geçen her gemiden vergi almaya başladılar. 

Sonra Türkler ile tanıştım. Eski komşum Madytos’a ismini veren Ece Bey 1356 Yılında Orhan Gazinin oğlu Süleyman Paşa ile birlikte Rumeli ye geçti. Eski komşum Madytos’un adı onun adına izafeten şimdi Eceabat diyorlar.

 Zaman hızla akıp gidiyor ya işte bu arada  Rumeli’ye geçen Türkler artık buranın yerleşikleri oldu. Tek bir kent kaldı Ege'den Karadeniz'e ulaşım yolu üzerinde Anadolu ile Avrupa kıtaları arasında eski Doğu Roma'dan adı; Konstantiye.

Yıl gösterirken takvim yaprağında 1453’ü, Osmanlı Padişahı genç Sultan Mehmet, Konstantine’yi fethedip, Fatih unvanını aldı. Lakin  1453’te gerçekleşmeden fetih, sürerken kuşatma Konstantine’yede Avrupa'dan gelip Konstantine’yi yardıma giden Venedik ve Ceneviz donanmaları hiçbir dirençle karşılaşmadan Çanakkale boğazdan geçti. Bu geçiş sonrası Konstantine’de Yedikule surları önünde bu donanma ile karşılaşan Sultan Mehmet, atını denize sürüşte hırsını sulara gömdü.

Ve de yok etmek istediği bu donama ile baş etmesi ile gerçekleşen fetih ardı bu Marmara'dan Ege'ye akan boğazın ve benim kaderimi değiştirdi. Unutulmuş taş yığınları olarak terk edilmiş Sestos’ta yatarken 1462 de insanlar geldi kağnılar ile ve de tek tek toplayıp  yüklediler kağnılara. Sonra ağır ağır gıcırtı ile dönen tekerlekleri üstünde bir uzun göç sonrası buraya getirdiler bizi.

Fatih Sultan Mehmet, emir vermiş; “İstanbul Türklerin elinde kalacaksa savunması Çanakkale’de başlatılacak”.Ve bu emir ardı iki kale kuruldu Çanakkale Boğazının en dar yeri olan bu bölgede. Biz Sestos’tan gelenler Kilit Bahir kalesinin bedeninden yeniden can bulurken, karşı kıyıda da Abidos’un taşları ile Kaleyi Sultaniye yükseldi. En dar yerinde karşılıklı duruşumuz ile Boğaza kilit olmuştuk. Her geçen gemi, boğazdan girip bize yaklaşmaya başladığında önce top atışları ile selamladılar bizi. Sonra boğazın akıntısına direnirken gemileri, bir sandala iner ve yaklaşıp sahilde Kilit Bahire harçlarını ödediler.

Genelde sakin geçti günlerimiz askerler rutin faaliyetlerini yaparlardı. İlk, sabah ezanı duyulurdu karşı sahilden sonra da köyden. Çoktan kalkmış olurdu kale dizdarı yatağından, ayak yolundan dönerdi abdestini almış olarak. Bu arada yayını gererdir Yeniçeri Ali  daha “Bismillah !..” deyip kalktığında yatağından. Tüfenkçi Hasan da ona nazire; söyle doğrultup tüfeğini, gez- göz- arpacık bir nişan alırdı hayalindeki hedefe. Sonra karşı kıyıdan Kaz dağlarını aşan güneşin ışıkları ısıtmaya başlardı bedenimizi. Aydınlatırdı bir yandan da katları. Önce terasa temas ettiğinde ilk ışıklar altıncı katın açıklıklarından dolmaya başlardı içeri gün ışığı. Ardı ardına doldururdu ışık katarlı. 4, 3 derken 2. 1'ede gün ışığı dolduğunda çoktan sabah namazı kılınmış olurdu kalede.

Bu düzen bozuluverdi bir gün; yıl 1915. Boğazın serin ve akıntılı sularında, İngiliz ve Fransız gemilerinden oluşan itilaf donanması yüklenip duruyordu geçmek için. Bir an önce tabyaları ve bizim olduğumuz hattı aşıp, ulaşmak için İstanbul’a. Dayanıyordu tüm taarruzlara tabyalar, direniyordu. Mehmetçik unutmamıştı emanetin bedelini… canımı veririm vermem diyordu bir karış toprağımı. Her biri biliyordu ki; düşerse boğaz, düşer Anadolu…

Mecidiye tabyası komutanı Hilmi Bey Kilit Bahire damat olmuştu bundan üç yıl önce, dün gibi hatırlarım ilk tanışmamızı. Harbiye’den mezun genç bir teğmen ilk görev yeri Rumeli Mecidiye. Bir başını sokacak yuva ararken köyün sokaklarında hem evini bulmuştu hem de eşi olacak genç kızı. O günlerde çok gelip otururdu hendeğin kenarındaki köy meydanında. Boğazı seyrederken, çoluk çocuğu ile mutlu günlerini hayal ederdi. 1912’de Balkan harbi verince patlak ona da bir görev düştü ve katıldı Balkan harbine. İlk kez tanıştı savaşla balkan harbinde çokta kahramandı. Yenilse de ordu balkanlarda onun başarıları takdir görmüş ve ödüllendirilmişti. Çok acılar gördüğü için göğsüne takılmak için verilen madalyayı harbin yazgısında yaşanan yenilgiden takamadı. Unutmadı o günleri dönüp, tekrar geldiğinde Mecidiye tabyasında. Aynı acıları yaşamamak için var gücü ile çalıştı Mecidiyede, 500 metre ilerdeki evinin yolunu unuttu. Ama vatanın kutsallığını unutmadı.

7 Mart 1915 sabahıydı, yağmaya başladı yine mermiler tabyalara. Boğazda gözüken gemilerden çıkmıyordu barutun bıraktığı duman. Mecidiye’ye ne oluyor derken, karşı kıyıya düşen mermilerin çıkardığı alevleri oluşturan mermiler nereden geliyordu. Anlamaya çalışırken olup biteni bir darbede İç Kule aldı sırtından.

Bundan çok önceleri tabyalar kurulduğunda iç kulede hareketlilik bitmişti ya bitmesine o büyük yangın çıkıp, katlar arası ahşap döşemeleri yaktığında da etkilenmiş ve de kahırlanmıştık. Fakat biliyoruz ve tanık olduğumuz; Tüm acı ve kahırlarımız insanoğlunun yaşadığı ile mukayese edilmez.

Hele ki 1915… Mehmetçiğin Çanakkale’de yenilmez denen armadaya siper ettiği bedeni… unutulmaz, unutulamaz….

Not : bu öykü 2012 yılında bir proje kapsamında kaleme alınmış ve hiç bir yerde yayınlanmamıştır...